Hvat er hent í februar?
Altjóða partabrøv vuksu 2,1 % í februar, men við stórum sveiggjum (volatility). Nógv partabrøv
høvdu daglig kurssveiggj upp á 5–10 %, sum er sjáldsamt. Snúningurin burtur frá USA og
tøknipartabrøvum helt fram, men er síðani vendur aftur fyrst í mars, sum eisini hevur havt við
sær týðilig fall í partabrævakursum. Eftir fleiri góðar mánaðir fullu donsk partabrøv heili 9 % í
februar – fyrst og fremst orsakað av Novo.
Renturnar fullu nakað í februar, og tað gav rímuliga góð avkøst á øll sløg av lánsbrøvum, men
fyrst í mars er rentan hækkað nakað aftur, eins og dollarin er styrktur eftir eitt slakt tíðarbil.
Oljuprísurin heldur fram við at vaksa, meðan prísurin á góð- og ídnaðarmálmi er lækkaður aftur,
men sveiggjar ógvusliga á einum høgum støði. Kryptogjaldoyru halda fram við at lækka.
Hví? Tøkni ófriður og kríggj í Miðeystri og vandi fyri búskaparligum stígi
Fyrst gjørdu risastórar vitlíkisíløgur hjá tøknifyritøkum um seg á marknaðunum. Íleggjarar stúra
fyri, um stóru íløgurnar eru lønandi. Um tær ikki eru, so kunnu nøkur av heimsins størstu
partafeløgum koma í trupulleikar.
Men í løtuni eru marknaðirnir í stóran mun stýrdir av gongdini í krígnum millum USA/Ísrael og
Iran – og serliga av gongdini í oljuprísinum og vandanum fyri at búskaparvøksturin steðgar,
samstundis sum inflatiónin hækkar.
Geopolitiska órógvið rakar eisini fyrr ella seinni, har stór spekulatión er í marknaðinum og
nógvar lánsfíggjaðar íløgur, sum, tá ið tær verða raktar av kursfalli, kunnu hava við sær tvingaðar
sølur av øðrum íløgum fyri at dekka tapini. Tað kann aftur skapa enn fleiri kursfall. Størstu
kursfallini á partabrøvum eru í Asia og Evropa, sum eisini eru nógv meira treytað av innfluttari
orku enn USA, sum er sjálvveitandi. Nógv støðug og sokallað defensiv partabrøv innan fyri mat-
og drykkivørur, heilsuøkið og veitingargeiran hava klárað órógvið best.
Støðan í Miðeystri og ávirkan á fíggjarmarknaðirnar
Fíggjarmarknaðirnir savna seg fyrst og fremst um, hvørja ávirkan kríggið kann hava á altjóða
orkuprísirnar, men í grundini eisini á tøð og harvið matvøruprísirnar. Ein stórur partur av
ráevnunum verður útvunnin í nærøkinum og skal flytast út gjøgnum Hormuz-sundið. Mett
verður, at 20 prosent av altjóða oljuframleiðsluni og upp í 40 prosent av týdningarmestu
ráevnunum til tøð verða flutt út gjøgnum hetta týdningarmikla sundið.
Flestu geopolitiskir serfrøðingar og fíggjarstovnar vænta, at stríðið verður stutt og ávirkanin á
olju- og gasprísirnar, partabrøv og rentur tí eisini verður stutt og avmarkað.
Men dregur stríðið út ella fáa bardagarnir stóra ávirkan á týdningarmikið orku undirstøðukervi,
sum avmarkar útboðið av til dømis olju ella flótandi gassi (LNG), kunnu oljuprísirnir skjótt vaksa
upp í 100-120 dollarar fyri tunnuna. Tá tosa vit brádliga um álvarsligan stíg í heimsbúskapin – líkt
búskaparliga stíginum eftir at Russland gjørdi innrás í Ukraina í 2022 og tær báðar
oljukreppurnar í 1970’unum. Tað vil siga ein negativan stoyt, sum oyðileggur keypiorkuna hjá
brúkaranum og fær búskaparvøkstin at steðga og samstundis inflatiónina at vaksa.
Ein tílíkur skelkur er negativur fyri bæði partabrøv og lánsbrøv og fer serliga at raka hart í
mongum londum í Evropa og Asia, meðan oljuframleiðarar sum Noreg, Brasilia og Rusland fara
at vinna upp á tað. Tí savna øll seg í løtuni um gongdina í Miðeystri og serstakliga, hvat hendir við
oljuprísinum.
